CGTN Muhabiri Hasiyet Niyazi’nin haberine göre, Çin’in Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi’nde bulunan arkeolojik eserler, eski çağ insanlarının çanta kullanımına ve estetik anlayışına ışık tutuyor. Elde edilen veriler, çantaların sadece işlevsel değil, aynı zamanda estetik ve statü göstergesi olarak da kullanıldığını ortaya koyuyor.
Xinjiang’ın güneyinde Hotan bölgesindeki Niya kalıntılarında yapılan kazılarda, Han (MS 25-220) ve Jin (MS 265-420) hanedanlarına ait ipekli yün bir çanta bulundu. Mavi zemin üzerindeki renk geçişli motiflerle tasarlanan çantanın içi keçe ile kaplı ve günümüzdeki askılı çantalara benzer bir formda olduğu belirtildi. İçinden tunç ayna, demir kemer tokası, kırmızı yün ipliği ve allık çıkması, bu çantanın dönemin kadınları tarafından kişisel bakım için kullanıldığını gösteriyor.
Niya kalıntılarının 1. Numaralı mezarlığından çıkarılan Han ve Jin hanedanlıklarına ait çanta
Aynı bölgede ortaya çıkarılan ve Xinjiang Müzesi’nde sergilenen ipek balık figürlü brokar kese ile kaplan postu desenli çantanın beraber kullanılan bir aksesuar seti olduğu düşünülüyor. Yaklaşık 7 santimetrelik balık figürünün mavi zeminli brokardan yapıldığı; 12,5 santimetre uzunluğundaki kesenin ise renkli ipek şeritlerle süslendiği ve içinde kişisel bakım eşyalarının bulunduğu ifade edildi.
Xinjiang Müzesi’nde sergilenen Han ve Jin Hanedanları dönemine ait balık figürlü ve kaplan postu desenli çanta
Turfan’da Günümüze Benzeyen Çanta Tasarımları
Turfan Müzesi’nde sergilenen Jin ve Tang (MS 618-907) hanedanları dönemine ait ipek el çantalarının günümüz tasarımlarına oldukça yakın olduğu belirtildi. Astana ve Badam mezarlıklarından çıkarılan bu çantalar, farklı renklerdeki ipek kumaşların uyumlu birleşimiyle yapılmış ve modern kontrast tasarımlara benziyor.
Çantaların Tarihsel Gelişimi ve Statü Gösterge Olarak Kullanımı
Tarihi kayıtlarda Çin’de çanta kullanımının Qin Hanedanlığı öncesine kadar uzandığı belirtiliyor. İlk çanta türleri bele takılan keselerdi. Zamanla evrilerek Han Hanedanı döneminde, resmi belgelerin taşındığı ve "shounang" adı verilen çantalara dönüştü; bu çantalar aynı zamanda statü göstergesi haline geldi.
Turfan bölgesindeki Astana ve Badam mezarlıklarından çıkarılan Yudai (balık şeklindeki çantalar)
Tang Hanedanı döneminde çantalar devlet sistemi içinde önemli rol oynadı. "Yudai" adı verilen balık şeklindeki çantalar, resmi kimlik ve yetki belgelerini taşımak için kullanıldı. Bu çantalar, rütbeyi de gösteriyordu; üst düzey yetkililer altın, alt kademedekiler ise gümüş süslemeli çantalar taşıyordu.
Yuan, Ming ve Qing hanedanları döneminde çantalar günlük yaşamda geniş bir kullanım alanı buldu; para kesesi, tütün kesesi ve yelpaze kılıfı gibi farklı türleri ortaya çıktı.
Altın, gümüş ve bronzdan yapılmış balık biçimli nişanlar (Yufu)
Kültürel Miras ve Günümüzdeki İzleri
Haber, Xinjiang’da bulunan bu arkeolojik eserlerin, günümüzde kullanılan püsküllü ve kontrast renkli çanta tasarımlarının kökenlerinin binlerce yıl öncesine dayandığını vurguluyor. Bu buluntular, eski çağ insanlarının estetik anlayışını, pratik zekâsını ve sosyal yapısını günümüze taşıyan önemli kültürel miraslar arasında yer alıyor.
