F-35 Savaş Uçaklarında 17 Bin Parça Kayıp Krizine Yol Açtı
ABD Sayıştayı tarafından yayımlanan yeni bir rapor, F-35 savaş uçaklarına ait 17 binden fazla yedek parçanın envanter kayıtlarında takip edilemediğini ortaya çıkardı. Bu parçaların değerinin yaklaşık 1,3 milyar dolar olduğu, ancak eksik maliyet bilgileri, nakliye ve genel giderler de hesaba katıldığında bu tutarın 2,5 milyar dolara ulaşabileceği belirtildi. Raporda, F-35 programında ciddi envanter ve tedarik takibi sorunları olduğu vurgulandı.
Yedek Parçaların Kayıp Sebepleri
GAO raporuna göre, parçaların kaybolmasının arkasında ana yükleniciler Lockheed Martin ve Pratt & Whitney’nin envanter sistemleri ile Pentagon’un kullandığı sistem arasında doğrudan bir veri bağlantısı olmaması yatıyor. Bu durum, F-35 parçalarının envanter kaydının güncelliğini yitirmesine yol açıyor.
Parçaların Dağılımı ve Değer Tespiti
Dünya genelinde 700’den fazla tesiste dağılmış olan 26 milyon F-35 parçası, toplamda yaklaşık 31 milyar dolar değerinde. Ancak, bu parçaların yalnızca bir kısmı şu an için Pentagon’un resmi kayıtlarında yer alabiliyor. Bu da, savunma sanayii için büyük bir risk teşkil ediyor.
Envanter Kayıt Sistemi Eksiklikleri
F-35 Ortak Program Ofisi (JPO), ana yüklenicilerden aldığı bilgilerle envanter kayıtlarını güncellemeye çalışıyor. Ancak, yükleniciler verileri yalnızca üç ayda bir Pentagon’a iletebiliyor ve bu gecikme, envanter kayıtlarının doğruluğunu zedeleyebiliyor. Ayrıca, verilerin ELMS’ye aktarılmadan önce yeterince kontrol edilmemesi de sorunların artmasına neden oluyor.
Önceki Kayıplar ve Mevcut Durum
GAO’nun daha önceki raporlarında da benzer kayıplar yaşandığı belirtilmişti. Mayıs 2018 ile Ekim 2022 arasında bir milyonun üzerinde parça kaybolmuştu. Bu durum, Pentagon ve yüklenicilerin envanter yönetimindeki sorunlarının uzun süredir devam ettiğini gösteriyor.
Gelecekteki Adımlar ve Beklentiler
Pentagon ve yükleniciler, Mart 2027’ye kadar parçaların ilk kapsamlı envanter sayımını tamamlamayı hedefliyor. Savunma Sözleşmeleri Yönetim Ajansının aldığı kararlar, kayıpların mali sorumluluğunu yüklenicilere yüklüyor. Bu süreçte yeni prosedürler geliştirilmesi ve veri doğrulama işlemlerinin artırılması bekleniyor.
Gelişmeler, savunma sanayii ve ulusal güvenlik açısından önemli bir yere sahip olan F-35 programının yönetiminde ciddi değişiklikler yapılmasını gerektirebilir. Sürecin nasıl ilerleyeceği ve atılacak adımlar, yakın gelecekte dikkatle izlenmesi gereken konular arasında bulunuyor.
Kaynak: www.savunmasanayist.com
