Gedik Yatırım'ın analizine göre, merkezi bütçe Ocak ayında 215 milyar TL açık verirken, 12 aylık birikimli açık 1,8 trilyon TL'den 1,87 trilyon TL'ye yükseldi. Ocak ayında merkezi bütçe 214,5 milyar TL açık kaydederken, faiz dışı dengede 241,9 milyar TL fazla verildiği belirtildi. Değerlendirmede şu bilgilere yer verildi:
Bütçe Açığı ve Faiz Dışı Fazla Gelişimi
Geçen yılın aynı döneminde bütçe açığı 139,3 milyar TL, faiz dışı fazla ise 23,8 milyar TL düzeyindeydi. Enflasyon etkisiyle düzeltilmiş verilere göre ise geçinen yılın rakamları bugünün şartlarıyla 182 milyar TL bütçe açığı ve 31 milyar TL faiz dışı fazlaya karşılık geliyor. 12 aylık birikimli verilere bakıldığında, bütçe açığı 1,8 trilyon TL’den 1,87 trilyon TL’ye yükselirken, faiz dışı fazla ise 255,3 milyar TL’den 473,4 milyar TL’ye yükseldi.
Ocak Ayında Gelir Performansı ve Harcamalar
Ocak ayında güçlü vergi gelirleri ve kontrollü faiz dışı harcama artışı öne çıktı. Vergi gelirleri yıllık nominal yüzde 49 (reel yüzde 12), vergi dışı gelirler ise yüzde 93 (reel yüzde 45) artış gösterdi. Vergi tahsilatında gelir vergisi yüzde 71 artışla dikkat çekiyor; bu artışta mevduat ve yatırım fonlarından alınan stopaj oranlarının yükseltilmesi etkili oldu (mevcut stopaj oranı yüzde 17,5 iken Ocak 2025’te yüzde 10 seviyesindeydi). KDV tahsilatındaki yüzde 81’lik artış da tüketimin canlı olduğunu gösteriyor. Faiz dışı harcamalar ise yıllık nominal yüzde 32 (reel -yüzde 1) artarak kontrollü bir yükseliş sergiledi. Bu güçlü gelir performansı, faiz dışı dengedeki iyileşmeye önemli katkı sağladı. Faiz dışı açık, 2024 sonunda 836 milyar TL iken, Ocak 2026 itibarıyla 474 milyar TL fazla seviyesine çıktı (12 aylık birikimli).
Faiz Harcamalarındaki Sıkıntı Sürüyor
Bütçedeki en zayıf halka faiz harcamaları olmayı sürdürüyor. Faiz dışı taraftaki olumlu gelişmelere rağmen, faiz harcamaları bütçeye önemli bir yük getirmeye devam ediyor. Geçen yılın Ocak ayında 163 milyar TL olan faiz harcamaları, bu yıl aynı dönemde 456 milyar TL'ye yükseldi; bunun yarıdan fazlası 2016’da ihraç edilen 14/01/2026 vadeli TÜFE’ye endeksli tahvilin itfasından kaynaklandı. Bu yüksek faiz ödemeleri, Ocak ayındaki bütçe açığının başlıca nedenlerinden biri oldu. 12 aylık birikimli “faiz harcamaları/vergi gelirleri” oranı da yüzde 20’nin üzerine çıktı. 2026’da yaklaşık 184 tonluk altın tahvilinin geri ödemesi, yüksek altın fiyatları nedeniyle Hazine’ye ek faiz yükü getirecek. Altın fiyatlarının 3.300 dolar civarında seyrettiği dikkate alındığında, bu ilave yük 250-300 milyar TL seviyelerine ulaşabilir.
2026 Bütçe Görünümü
2026’da bütçe açığı/GSYH oranının OVP (Orta Vadeli Program) tahminlerine paralel yüzde 3,5 civarında, hatta biraz altında gerçekleşmesi bekleniyor. 2025 yılında vergi gelirlerinin hükümet projeksiyonlarının üzerine çıkması, 2026 için de vergi gelirlerinde hedef aşımı potansiyeline işaret ediyor. Ancak faiz harcamalarındaki olası olumsuz sapmalar bu olumlu etkiyi büyük ölçüde dengeliyor. Ayrıca, 2026 bütçesinde deprem harcamaları için 600 milyar TL’nin üzerinde ödenek ayrılması, bu giderlerin bütçeye sürekli olumsuz etkisinin devam edeceğinin göstergesi. Faiz dışı harcamalardaki kontrollü artış sürdüğü takdirde, 2026 sonunda merkezî bütçe açığının OVP projeksiyonlarına yakın, hatta biraz altında gerçekleşmesi öngörülüyor.
