Market alışverişinde hızımız yüksektir. Sepet dolmaya başlar, kasa kuyruğu oluşur, eve yetişme telaşı başlar. Bu yoğunlukta ambalaj üzerindeki küçük yazılar genellikle “sonradan bakarım” diye geçiştirilir. Sonuçta ya gereksiz yere gıdalar çöpe gider ya da en önemlisi, riskli bir ürün fark edilmeden tüketilebilir.

Aslında etiketi doğru okumak uzmanlık gerektirmez; sadece birkaç küçük ipucunu bilmek yeterlidir.

1) Son Tüketim Tarihi (STT) ile Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) aynı şey değildir
Bu iki kavram en çok karıştırılan konudur.

STT: Daha “kritik” bir sınır olarak değerlendirilir. Özellikle kolay bozulan ürünlerde daha dikkatli olmak gerekir.

TETT: Ürünün en iyi kalitede tüketilmesi için verilen süreyi belirtir; ürünün saklama koşulları, ambalaj durumu ve ürünün görünüm ile dokusu burada büyük önem taşır.
Basit kural: Tarih tek başına karar vermek için yeterli değildir; ürünün durumu ve saklama koşulları da belirleyicidir.

2) Tarih nerede yazıyor? “Yanlış yeri” arayan çok

Bazı ürünlerde tarih kapağın kenarında, bazılarında ambalajın kıvrımında, bazılarında ise şişenin boynunda yer alır.

Tarihi göremediğiniz için ürünü “tarihsiz” sanmayın; ambalajın katlanma yerlerini mutlaka kontrol edin.

3) “Saklama koşulu” satırı, tarihten daha önemli olabilir

Etikette “+4°C’de saklayınız” gibi bir ifade varsa, bu basit bir öneriden ibaret değildir.

Ürün uygun sıcaklıkta saklanmadıysa, tarihe günler olsa bile risk artabilir.

4) Şişmiş ambalaj = sessiz uyarı

Özellikle yoğurt, süt, hazır yemek ve paketli et ürünleri gibi gıdalarda ambalajda

şişme,
sızıntı,
yapışkanlık,
alışılmadık koku
görülüyorsa sadece tarihe güvenmek doğru olmaz.

5) “Açıldıktan sonra…” kısmı çoğunlukla gözden kaçırılıyor

Birçok ürünün üzerinde şu tür bir ifade bulunur: “Açıldıktan sonra X gün içinde tüketiniz.”
Bu, en çok atlanan detaylardan biridir.

Ürünü açtığınız anda saat yeniden başlar. Tarih uzun olsa bile, ürün açıldıktan sonra hızla bozulabilir.

6) Donmuş ürünlerde “çözdürme” hatası en yaygın risklerden biridir

Dondurulmuş ürünü çözdürüp tekrar dondurmak veya uzun süre oda sıcaklığında bırakmak gıda güvenliği açısından sorun yaratabilir.

“Biraz çözülsün” diye tezgahta unutulan ürünler, özellikle et, tavuk ve balıkta risk oluşturabilir.

7) Parti/lot numarası ve üretici bilgisi: “izlenebilirlik” için önemlidir

Etiketteki lot/parti numarası çoğu kişi tarafından gereksiz gibi görülür, ancak olası bir geri çağırma ya da şikâyette ürünün takibini yapmak için kritik bir bilgidir.

Ürünle ilgili şüphe durumunda, bu numara işinizi çok kolaylaştırır.

Hızlı kontrol: Market rafında 15 saniyede bakılacak 4 şey

Ambalaj sağlam mı? (Şişme veya sızıntı var mı?)

Saklama koşulları uygun mu? (Soğuk ürün gerçekten soğuk mu?)

STT mi yoksa TETT mi?

Açıldıktan sonra kullanım süresi yazıyor mu?

Hepsi bu kadar. Bu 15 saniyelik alışkanlık, hem gereksiz israfı azaltır hem de “keşke bakmasaydım” pişmanlığını önler.