Türkiye’de her yıl milyonlarca liralık trafik cezası kesiliyor. Plakaya yazılan cezalar, radar ve hız ihlali tespitleri, park yasağı, kırmızı ışık, emniyet kemeri, telefon kullanma gibi ihlaller, sürücüleri “Bu trafik cezasına itiraz edebilir miyim?” sorusuyla baş başa bırakıyor.
Özellikle “trafik cezasına itiraz”, “trafik ceza itiraz”, “radar cezası iptali” gibi aramalar, internet kullanıcıları arasında çok yaygın.
Ertürk Hukuk Bürosu’nun kurucusu Av. Mesude Ertürk, hukuka aykırı veya hatalı kesilen trafik cezalarına karşı itiraz sürecini ve pratik önerilerini anlattı.
1 – Her trafik cezasına itiraz edilebilir mi?
Soru:
Sayın Ertürk, sürücüler kesilen her ceza için “trafik cezasına itiraz ederim, iptal ettiririm” diye düşünüyor. Gerçekten her cezaya itiraz edilebilir mi?
Av. Mesude Ertürk:
Hukuken bakarsak, evet, her trafik cezasına itiraz hakkınız vardır. Ama bu, her cezanın iptal edileceği anlamına gelmez. Önemli olan şu sorudur:
“Bu trafik cezasına itiraz için somut bir hukuka aykırılık veya teknik hata var mı?”
Örneğin;
Plaka yanlışlığı,
Aracın o tarihte sizde olmaması (satış, kiralama vb.),
Hatalı hız tespiti,
Yanlış yerde radar/levha uygulaması,
Tebligatın usulsüz yapılması,
gibi somut sorunlar varsa, trafik ceza itiraz sürecinde şansınız yüksektir. Ama ihlalin açıkça sabit olduğu, video ve fotoğrafla net şekilde ispatlandığı durumlarda, itiraz sadece “şikâyet” düzeyinde kalabilir.
2 – Trafik cezasına itiraz süresi kaç gündür?
Soru:
Trafik ceza itiraz sürecinde en kritik konu yine süreler. Vatandaş, “trafik cezasına itiraz süresi kaç gün?” diye soruyor. Burada genel çerçeve nedir?
Av. Mesude Ertürk:
Genel kural, 15 gün gibi kısa bir süre içinde trafik cezasına itiraz edilmesi gerektiğidir. Bu süre, kural olarak cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Burada en çok şu hatayla karşılaşıyoruz:
Kişi, cezanın plakasına yazıldığını aylar sonra e-Devlet’te fark ediyor ve “Ben bunu yeni gördüm” diyor. Ama sistemde tebligat yapılmış ve süre çoktan geçmiş olabiliyor.
Bu nedenle,
e-Devlet ve e-tebligatınızı düzenli kontrol etmek,
Cezayı aldığınız gün tebliğ tarihini not etmek,
“Son gün”e bırakmadan, mümkünse ilk hafta içinde başvuruyu yapmak
trafik ceza itiraz süreci için hayati önemde.
3 – Trafik cezasına itiraz nereye ve nasıl yapılır?
Soru:
Peki “Trafik cezasına itiraz nereye yapılır?” Sürücülerin en çok takıldığı noktalardan biri bu.
Av. Mesude Ertürk:
Trafik ceza itiraz merci, cezanın türüne göre değişebilir; ancak uygulamada çoğunlukla:
Sulh Ceza Hâkimliği’ne yapılan başvurular söz konusudur.
Başvuruyu:
Dilekçe ile doğrudan ilgili mahkemeye,
Bazı durumlarda UYAP Vatandaş Portalı üzerinden,
Bazı idari para cezaları için idari birimlere
yapmak mümkündür.
Vatandaşların şunu bilmesi önemli:
Trafik cezasına itiraz için “yanlış merciye” başvuru, çoğu zaman süre kaybına yol açar.
O nedenle, cezanın üzerinde yazan bilgi ve açıklamaları dikkatle okuyup, hangi mercie ne şekilde başvurmanız gerektiğini anlamak veya bir avukattan destek almak en doğrusu.
4 – Trafik ceza itiraz dilekçesinde neler olmalı?
Soru:
“Trafik ceza itiraz dilekçesi örneği” diye binlerce arama var. Peki ideal bir trafik ceza itiraz dilekçesinde hangi unsurlar yer almalı?
Av. Mesude Ertürk:
Trafik ceza itiraz dilekçesi, gelişigüzel yazılacak bir metin değil; somut ve teknik bir dilekçe olmalı. Şu başlıklar mutlaka yer almalı:
Mahkeme/merci başlığı:
“... Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği’ne” gibi.
İtiraz edenin kimlik bilgileri:
Ad, soyad, T.C. kimlik no, adres, telefon, e-posta.
Cezaya ilişkin bilgiler:
Ceza seri/sıra numarası, kesildiği tarih, cezanın türü (hız, park, kırmızı ışık vb.), plaka numarası.
Olayın özeti:
O gün, o saatte nerede olduğunuz, cezanın hangi koşullarda yazıldığı, varsa çelişkiler; net ve kısa bir şekilde anlatılmalı.
İtiraz sebepleri (hukuki–teknik gerekçeler):
Radar tabelasının görünmemesi,
Ölçüm noktasında teknik hata,
Aracın o tarihte sizde olmaması,
Plakanın yanlış yazılması,
Tebligatın usulsüz yapılması gibi.
Bunları madde madde yazmak çok daha açıklayıcı olur.
Sonuç ve talep:
“Yukarıda arz edilen nedenlerle, adıma düzenlenen ... tarih ve ... sayılı trafik cezasının iptalini saygıyla talep ederim.” gibi net bir talep cümlesi.
Ekler:
Araç satış sözleşmesi, ruhsat fotokopisi, yol kamera görüntüleri, fotoğraflar, tanık beyanları, başka yerlerde olduğunuzu gösteren belgeler vb.
Özetle; “Bu trafik cezasına itiraz ediyorum, çünkü haksız buluyorum” demek yetmez; “NEDEN haksız?” sorusuna delillerle cevap vermek gerekir.
5 – Sürücüler trafik ceza itiraz sürecinde en çok hangi hataları yapıyor?
Soru:
Pratikte “trafik cezasına itiraz” sürecinde en sık karşılaştığınız hatalar neler?
Av. Mesude Ertürk:
Üç temel hatadan bahsedebilirim:
Süreyi umursamamak:
“Nasıl olsa iptal ederiz” diyerek dilekçeyi geç hazırlamak
Tebliğ tarihinin doğru not edilmemesi, e-tebligatın gözden kaçması.
Boş içerikli dilekçeler:
“Bu ceza çok yüksek, trafik cezasına itiraz ediyorum” gibi tek cümlelik dilekçeler.
Hakim, olayı ve hukuka aykırılık iddianızı anlayamazsa, itirazınızın kabul edilmesi zordur.
Hazır şablonu yanlış kullanmak:
İnternetten bulunan “trafik ceza itiraz dilekçesi”ni aynen kopyalayıp, sadece isim–tarih değiştirmek.
Çoğu zaman dilekçe, sizin olayınıza uymuyor: farklı şehir, farklı ihlal türü, farklı mevzuat maddesine göre yazılmış olabiliyor.
Bir de sürücülerin delil toplamayı önemsememesi var. Oysa kamera kayıtları, yol fotoğrafları, radar tabelasının konumu, aracı o saatte kullanan farklı kişi gibi unsurlar, trafik ceza itiraz sürecinde çok belirleyici olabiliyor.
6 – Trafik cezasına itiraz ederken avukata ihtiyaç var mı?
Soru:
“Trafik cezasına itiraz için avukat şart mı?” sorusu da sık geliyor. Bu konuda nasıl bir yaklaşımınız var?
Av. Mesude Ertürk:
Hukuken, trafik cezasına itiraz için avukat tutmak zorunlu değil. Vatandaşlar, kendi adlarına bizzat başvuru yapabilir.
Ama şu ayrımı önemsiyorum:
Ceza küçük bir meblağ ise ve kişi olayı net olarak anlatabilecek durumdaysa, kendi hazırladığı dilekçeyle de süreci yürütebilir.
Ancak yüksek meblağlı cezalar, ticari araçlar, mesleki sürücü belgesi (SRC, psikoteknik vb.), tekrarlayan ihlaller nedeniyle ehliyet puanının dolması gibi kritik hallerde, en azından bir kez bir avukatla görüşmek faydalı olacaktır.
Çünkü bu tür durumlarda, trafik cezası sadece “para” anlamına gelmez; ehliyetin geçici ya da kalıcı kaybı, ticari faaliyetin aksaması, sigorta primlerinin yükselmesi gibi dolaylı sonuçlar doğurabilir.
